Ngành nghề kinh doanh là gì? Cách chọn và tra cứu mã ngành khi thành lập công ty
Ngành nghề kinh doanh là gì? Hướng dẫn cách chọn ngành nghề kinh doanh, tra cứu mã ngành theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, ví dụ cho người bán online, freelancer, KOL/KOC, creator khi thành lập công ty.
Mở bài
Khi thành lập công ty, một trong những thông tin dễ gây lúng túng nhất là ngành nghề kinh doanh. Nhiều người biết mình sẽ bán hàng online, làm marketing, thiết kế website, nhận booking quảng cáo hoặc cung cấp dịch vụ tư vấn, nhưng lại không biết phải chọn mã ngành nào cho đúng.
Chọn ngành nghề kinh doanh không chỉ là bước điền thông tin trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Đây còn là cơ sở để xác định công ty được ghi nhận hoạt động trong lĩnh vực nào, có cần điều kiện kinh doanh riêng hay không, và sau này có cần bổ sung ngành nghề khi mở rộng hoạt động hay không.
Hiện nay, Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam được ban hành theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg ngày 29/09/2025, có hiệu lực từ 15/11/2025. Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp cũng ghi nhận Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là văn bản ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025.
Ngoài ra, khi đăng ký doanh nghiệp, cần lưu ý Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, và đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP. Nghị định 296/2026/NĐ-CP cũng nhấn mạnh người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp tự kê khai hồ sơ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực, chính xác của thông tin kê khai. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu ngành nghề kinh doanh là gì, mã ngành được căn cứ theo văn bản nào, cách chọn ngành nghề theo hoạt động thực tế và những lưu ý quan trọng cho người bán online, freelancer, KOL/KOC, creator khi mở công ty.
1.Ngành nghề kinh doanh là gì?
Ngành nghề kinh doanh là lĩnh vực, hoạt động hoặc nhóm hoạt động mà doanh nghiệp dự kiến thực hiện trong quá trình kinh doanh. Nói dễ hiểu, đây là phần mô tả công ty làm gì, bán gì, cung cấp dịch vụ gì hoặc hoạt động trong lĩnh vực nào.
Ví dụ:
| Hoạt động thực tế |
Ngành nghề có thể cần xem xét |
| Bán quần áo qua website, TikTok Shop, Shopee | Bán lẻ hàng may mặc; bán lẻ theo phương thức đặt hàng qua thư hoặc internet |
| Bán mỹ phẩm online | Bán lẻ mỹ phẩm; bán lẻ theo phương thức online; kiểm tra thêm điều kiện về công bố, nhãn hàng hóa |
| Làm dịch vụ thiết kế website | Lập trình máy vi tính; tư vấn máy vi tính; thiết kế chuyên dụng tùy bản chất công việc |
| Nhận booking quảng cáo cho nhãn hàng | Quảng cáo; sản xuất nội dung truyền thông tùy phạm vi dịch vụ |
| Làm tư vấn marketing cho doanh nghiệp | Quảng cáo; tư vấn quản lý; nghiên cứu thị trường tùy phạm vi dịch vụ |
| Bán khóa học online | Giáo dục, đào tạo phù hợp; kiểm tra thêm điều kiện nếu thuộc nhóm ngành có điều kiện |
Cần lưu ý: ngành nghề kinh doanh không phải lúc nào cũng trùng đúng từng chữ với cách gọi ngoài đời. Ví dụ, “bán hàng online” là cách gọi phổ biến, nhưng khi đăng ký doanh nghiệp cần tra cứu mã ngành phù hợp trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành.
2.Vì sao phải chọn đúng ngành nghề kinh doanh khi thành lập công ty?
Chọn đúng ngành nghề kinh doanh giúp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp rõ ràng, hạn chế bị yêu cầu sửa đổi, đồng thời giúp công ty vận hành đúng với hoạt động thực tế sau khi thành lập.
Việc chọn ngành nghề quan trọng vì 5 lý do chính:
| Lý do |
Ý nghĩa thực tế |
| Phù hợp với hoạt động kinh doanh thật | Công ty đăng ký đúng lĩnh vực dự kiến hoạt động, tránh tình trạng hồ sơ một kiểu, thực tế kinh doanh một kiểu |
| Hạn chế phải bổ sung sau này | Nếu chọn thiếu ngành, khi mở rộng hoạt động có thể phải làm thủ tục thay đổi, bổ sung ngành nghề |
| Xác định ngành nghề có điều kiện | Một số ngành không chỉ cần đăng ký mà còn phải đáp ứng điều kiện theo pháp luật chuyên ngành |
| Hỗ trợ giao dịch với đối tác | Đối tác, ngân hàng, khách hàng lớn có thể kiểm tra ngành nghề khi ký hợp đồng hoặc thẩm định hồ sơ |
| Giúp kế toán, thuế, hóa đơn rõ hơn | Ngành nghề phù hợp giúp mô tả dịch vụ, xuất hóa đơn, hạch toán chi phí và quản lý doanh thu thống nhất hơn |
Ví dụ: Một công ty đăng ký hoạt động tư vấn marketing nhưng sau đó mở thêm mảng bán mỹ phẩm online. Nếu ngành nghề bán lẻ phù hợp chưa được ghi nhận, công ty nên kiểm tra và bổ sung ngành nghề trước khi triển khai ổn định để hồ sơ kinh doanh phản ánh đúng thực tế.
3.Mã ngành nghề kinh doanh được căn cứ theo văn bản nào?
Hiện nay, mã ngành nghề kinh doanh được tra cứu theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg. Quyết định này được ký ngày 29/09/2025 và có hiệu lực từ ngày 15/11/2025.
Theo thông tin từ Báo điện tử Chính phủ, Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg gồm 5 cấp: ngành cấp 1, cấp 2, cấp 3, cấp 4 và cấp 5. Trong đó, ngành cấp 4 gồm 495 ngành, được đánh mã số bằng bốn chữ số từ 0111 đến 9900; ngành cấp 5 gồm 743 ngành, được đánh mã số từ 01110 đến 99000.
Điều 3. Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam2. Cấu trúc cơ bản và cách đánh mã số trong Hệ thống ngành kinh tế Việt NamDanh mục ngành kinh tế Việt Nam gồm 5 cấp:a) Ngành cấp 1 gồm 22 ngành được quy định theo bảng chữ cái lần lượt từ A đến V;b) Ngành cấp 2 gồm 87 ngành được hình thành theo từng ngành cấp 1 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng hai chữ số từ 01 đến 99;c) Ngành cấp 3 gồm 259 ngành được hình thành theo từng ngành cấp 2 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng ba chữ số từ 011 đến 990;d) Ngành cấp 4 gồm 495 ngành được hình thành theo từng ngành cấp 3 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng bốn chữ số từ 0111 đến 9900;đ) Ngành cấp 5 gồm 743 ngành được hình thành theo từng ngành cấp 4 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng bốn chữ số từ 01110 đến 99000.
Khi đăng ký thành lập doanh nghiệp hoặc thay đổi ngành, nghề kinh doanh, người thành lập doanh nghiệp cần lựa chọn ngành kinh tế cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam để ghi ngành, nghề kinh doanh trong hồ sơ. Nội dung cụ thể của ngành cấp bốn thực hiện theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam; với ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được quy định tại văn bản khác thì ngành nghề được ghi theo văn bản đó.
Có thể hiểu ngắn gọn:
| Nội dung |
Văn bản cần xem |
| Hệ thống mã ngành kinh tế Việt Nam hiện hành | Quyết định 36/2025/QĐ-TTg |
| Cách ghi ngành nghề trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp | Nghị định 168/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP |
| Ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện | Luật Đầu tư và các văn bản pháp luật chuyên ngành |
| Điều kiện cụ thể của từng ngành | Văn bản chuyên ngành như giáo dục, vận tải, bất động sản, an toàn thực phẩm, bảo vệ, lao động, y tế... |
Tóm lại, khi chọn ngành nghề kinh doanh năm 2026, không nên tiếp tục dẫn Quyết định 27/2018/QĐ-TTg như văn bản hiện hành. Thay vào đó, nên tra cứu theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg và đối chiếu với quy định đăng ký doanh nghiệp tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP, các nội dung đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP.
4.Cách chọn ngành nghề kinh doanh theo hoạt động thực tế
Cách chọn ngành nghề kinh doanh hiệu quả nhất là đi từ hoạt động thật của công ty, không đi từ việc “thấy ngành nào hay thì đăng ký ngành đó”.
Người mở công ty có thể làm theo 5 bước sau:
| Bước | Việc cần làm |
Ví dụ |
| Bước 1 | Viết ra công ty sẽ bán gì hoặc cung cấp dịch vụ gì | Bán mỹ phẩm online, thiết kế website, tư vấn marketing |
| Bước 2 | Xác định hoạt động chính tạo doanh thu | Bán hàng, dịch vụ quảng cáo, lập trình, đào tạo |
| Bước 3 | Tra mã ngành cấp bốn phù hợp | Tra trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg |
| Bước 4 | Ghi chi tiết nếu ngành cấp bốn còn rộng | Ví dụ: chi tiết “dịch vụ thiết kế website”, “dịch vụ quảng cáo trực tuyến” |
| Bước 5 | Kiểm tra ngành nghề có điều kiện | Giáo dục, vận tải, bất động sản, bảo vệ, dịch vụ việc làm, an toàn thực phẩm... cần xem quy định riêng |
Ví dụ: Anh Nam muốn mở công ty chuyên làm website cho khách hàng. Nếu chỉ ghi chung “dịch vụ công nghệ” thì chưa đủ rõ. Anh nên xác định cụ thể công ty làm lập trình website, tư vấn giải pháp phần mềm, quản trị website hay quảng cáo trực tuyến, vì mỗi hoạt động có thể gắn với nhóm ngành khác nhau.
Một nguyên tắc thực tế là: ngành nghề đăng ký nên đủ rộng để công ty vận hành linh hoạt, nhưng đủ đúng để phản ánh hoạt động kinh doanh thật.
5.Có nên đăng ký nhiều ngành nghề kinh doanh không?
Có. Doanh nghiệp có thể đăng ký nhiều ngành nghề kinh doanh nếu các ngành đó phù hợp với hoạt động thực tế hoặc kế hoạch kinh doanh dự kiến. Tuy nhiên, không nên đăng ký quá nhiều ngành nghề không liên quan chỉ vì nghĩ rằng “đăng ký càng nhiều càng tốt”.
Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, khi đăng ký thành lập doanh nghiệp hoặc thông báo thay đổi ngành, nghề kinh doanh, doanh nghiệp lựa chọn ngành kinh tế cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam để ghi ngành, nghề kinh doanh trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Nếu muốn ghi chi tiết hơn ngành cấp bốn, doanh nghiệp có thể ghi chi tiết bên dưới ngành cấp bốn, miễn là nội dung chi tiết phù hợp với ngành đã chọn.
Hiện nay, Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam được ban hành theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg ngày 29/09/2025, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025. Vì vậy, khi tra cứu mã ngành nghề kinh doanh, nên căn cứ theo hệ thống mã ngành mới này thay vì chỉ dùng Quyết định 27/2018/QĐ-TTg trước đây.
5.1 Khi nào nên đăng ký nhiều ngành nghề kinh doanh?
Doanh nghiệp nên đăng ký nhiều ngành nghề khi các hoạt động đó có thật, có liên quan với nhau hoặc có khả năng triển khai trong thời gian gần.
Ví dụ:
| Mô hình kinh doanh |
Ngành nghề nên cân nhắc đăng ký |
| Shop online bán quần áo | Bán lẻ hàng may mặc; bán lẻ qua internet; bán buôn nếu có phân phối cho đại lý |
| Shop mỹ phẩm online | Bán lẻ mỹ phẩm; bán lẻ qua internet; kiểm tra thêm điều kiện về sản phẩm, công bố, nhãn hàng hóa |
| Agency marketing | Quảng cáo; nghiên cứu thị trường; tổ chức sự kiện; sản xuất nội dung truyền thông nếu có |
| Freelancer thiết kế website | Lập trình máy vi tính; tư vấn máy vi tính; thiết kế chuyên dụng nếu có thiết kế giao diện, nhận diện |
| KOL/KOC, creator | Quảng cáo; sản xuất video; hoạt động sáng tạo, nghệ thuật và giải trí nếu phù hợp; tư vấn truyền thông nếu có |
| Công ty SaaS/phần mềm | Lập trình máy vi tính; tư vấn máy vi tính; xử lý dữ liệu; cổng thông tin nếu có nền tảng trực tuyến |
| Đơn vị đào tạo online | Giáo dục, đào tạo phù hợp; cần kiểm tra thêm điều kiện chuyên ngành nếu thuộc ngành nghề có điều kiện |
Ví dụ: Một creator vừa nhận booking quảng cáo, vừa sản xuất video cho nhãn hàng, vừa bán khóa học online. Khi mở công ty, người này không nên chỉ đăng ký một ngành “quảng cáo”. Cần xem xét thêm các ngành liên quan đến sản xuất nội dung, đào tạo hoặc bán hàng, tùy nguồn doanh thu thực tế.
5.2 Khi nào không nên đăng ký quá nhiều ngành?
Không nên đăng ký quá nhiều ngành nghề nếu các ngành đó không liên quan đến hoạt động kinh doanh thật hoặc chỉ được thêm vào cho “đẹp hồ sơ”.
Một số trường hợp nên tránh:
| Cách đăng ký chưa phù hợp |
Vì sao nên tránh? |
| Đăng ký hàng chục ngành không liên quan | Hồ sơ thiếu tập trung, khó giải thích với đối tác, ngân hàng hoặc khi rà soát nội bộ |
| Đăng ký ngành nghề có điều kiện nhưng chưa hiểu điều kiện | Có thể tạo rủi ro nếu doanh nghiệp tưởng rằng cứ đăng ký là được kinh doanh ngay |
| Đăng ký ngành quá xa mô hình kinh doanh | Ví dụ công ty thiết kế website nhưng đăng ký thêm vận tải, bất động sản, giáo dục, y tế dù không hoạt động |
| Đăng ký ngành chỉ vì thấy công ty khác có | Mỗi doanh nghiệp có mô hình doanh thu khác nhau, không nên sao chép máy móc |
| Đăng ký ngành quá chung nhưng không ghi chi tiết cần thiết | Có thể khiến hoạt động thực tế không được mô tả rõ trong hồ sơ |
Đặc biệt, với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định ngành nghề được ghi theo ngành, nghề tại văn bản pháp luật chuyên ngành; việc quản lý nhà nước đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên ngành. Vì vậy, doanh nghiệp không nên hiểu rằng chỉ cần ghi ngành trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là đã đủ điều kiện kinh doanh ngay.
5.3 Nên đăng ký “đủ dùng” thay vì “đăng ký càng nhiều càng tốt”
Cách an toàn là đăng ký ngành nghề theo 3 nhóm:
| Nhóm ngành | Có nên đăng ký không? |
Ví dụ |
| Ngành chính tạo doanh thu ngay | Nên đăng ký | Bán lẻ mỹ phẩm, quảng cáo, lập trình website, tư vấn marketing |
| Ngành phụ có liên quan trực tiếp | Nên cân nhắc | Shop online có thêm bán buôn; agency có thêm tổ chức sự kiện |
| Ngành dự kiến triển khai trong 6–12 tháng tới | Có thể đăng ký nếu kế hoạch rõ | Creator chuẩn bị mở khóa học; shop chuẩn bị phân phối sỉ |
| Ngành không liên quan, chưa có kế hoạch | Không nên đăng ký | Công ty marketing đăng ký thêm vận tải, bất động sản, xây dựng dù không hoạt động |
| Ngành có điều kiện nhưng chưa đáp ứng điều kiện | Cần kiểm tra kỹ trước khi đăng ký và trước khi kinh doanh | Giáo dục, dịch vụ việc làm, vận tải, bảo vệ, bất động sản, thực phẩm, mỹ phẩm |
Ví dụ: Chị Lan mở công ty bán mỹ phẩm online. Ngành chính của chị là bán lẻ mỹ phẩm và bán hàng qua internet. Nếu chị có kế hoạch nhập hàng số lượng lớn và phân phối lại cho đại lý, có thể cân nhắc thêm ngành bán buôn phù hợp. Nhưng nếu chị không làm đào tạo, không làm vận tải, không kinh doanh bất động sản thì không nên đăng ký thêm các ngành này chỉ để “dự phòng”.
6.Người bán online nên chọn ngành nghề kinh doanh thế nào?
Người bán online nên lựa chọn ngành nghề kinh doanh dựa trên loại hàng hóa hoặc dịch vụ thực tế đang kinh doanh, thay vì chỉ dựa vào việc bán hàng trên Shopee, TikTok Shop, Facebook hay website.
Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý từ năm 2026. Theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam ban hành kèm Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025, cách phân loại hoạt động bán lẻ đã thay đổi. Mã ngành 4791 – Bán lẻ theo yêu cầu đặt hàng qua bưu điện hoặc internet theo hệ thống cũ không còn được sử dụng như trước. Người kinh doanh cần xác định mình bán sản phẩm gì để lựa chọn ngành bán lẻ tương ứng.
Ví dụ:
-
Bán quần áo, giày dép online: có thể lựa chọn 4771 – Bán lẻ hàng may mặc, giày, dép, hàng da và giả da.
-
Bán mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc cá nhân: có thể xem xét 4772 – Bán lẻ thuốc, dụng cụ y tế, mỹ phẩm và vật phẩm vệ sinh.
-
Bán điện thoại, laptop, phụ kiện công nghệ: có thể lựa chọn 4740 – Bán lẻ thiết bị công nghệ thông tin và truyền thông.
-
Bán bánh kẹo, cà phê, thực phẩm đóng gói: có thể xem xét 4722 – Bán lẻ thực phẩm.
-
Nếu kinh doanh nhiều nhóm sản phẩm khác nhau, người bán nên đăng ký các ngành tương ứng với từng nhóm hàng và xác định một ngành chính phù hợp với hoạt động tạo doanh thu chủ yếu.
Ví dụ: Một người mở shop thời trang trên TikTok Shop, đồng thời bán trên Shopee và Facebook. Sản phẩm chính gồm áo, quần, váy và giày. Khi đăng ký kinh doanh, người này không cần tìm một “mã ngành TikTok Shop” hay “mã ngành bán hàng online”, mà nên lựa chọn ngành 4771 – Bán lẻ hàng may mặc, giày, dép, hàng da và giả da phù hợp với sản phẩm thực tế đang bán.
Nếu ngoài bán trực tiếp cho người tiêu dùng, shop còn nhập hàng số lượng lớn và phân phối cho đại lý, cửa hàng hoặc cộng tác viên bán lại thì nên rà soát đăng ký thêm ngành bán buôn tương ứng.
Ngoài ra, với những nhóm hàng thuộc lĩnh vực kinh doanh có điều kiện hoặc chịu quản lý chuyên ngành như dược phẩm, thực phẩm, rượu hoặc một số sản phẩm đặc thù, người bán cần kiểm tra thêm các giấy phép và điều kiện kinh doanh liên quan. Việc đăng ký đúng ngành nghề không đồng nghĩa với việc đã đáp ứng đầy đủ mọi điều kiện để kinh doanh sản phẩm đó.
Tóm lại: Người bán online nên áp dụng nguyên tắc “bán sản phẩm gì thì đăng ký ngành nghề tương ứng với sản phẩm đó”. Shopee, TikTok Shop, Facebook hay website chỉ là kênh bán hàng, không phải căn cứ chính để xác định mã ngành kinh doanh.
Người bán online nên chọn ngành nghề kinh doanh thế nào?
7.Freelancer, KOL/KOC, creator nên chọn ngành nghề gì?
Freelancer, KOL/KOC hay Creator không phải là tên một ngành nghề kinh doanh cụ thể trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Khi đăng ký kinh doanh, cần xác định công việc thực tế tạo ra doanh thu để lựa chọn ngành nghề tương ứng.
Theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam tại Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, áp dụng từ ngày 15/11/2025, doanh nghiệp lựa chọn ngành kinh tế phù hợp với hoạt động thực tế; khi đăng ký doanh nghiệp, ngành nghề được xác định theo ngành cấp bốn của hệ thống hiện hành.
Một số trường hợp thường gặp gồm:
| Hoạt động thực tế |
Ngành nghề có thể xem xét |
| KOL/KOC nhận booking giới thiệu thương hiệu, sản phẩm | 7310 – Quảng cáo |
| Creator xây dựng nội dung quảng cáo cho nhãn hàng | 7310 – Quảng cáo |
| Freelancer thiết kế logo, banner, hình ảnh thương hiệu | 7410 – Hoạt động thiết kế chuyên dụng |
| Freelancer chụp ảnh sản phẩm, ảnh quảng cáo | 7420 – Hoạt động nhiếp ảnh |
| Sản xuất video, chương trình hoặc nội dung audiovisual chuyên nghiệp | 5911 – Hoạt động sản xuất phim điện ảnh, video và chương trình truyền hình |
| Freelancer lập trình, thiết kế website hoặc cung cấp dịch vụ công nghệ | Lựa chọn ngành công nghệ thông tin tương ứng với dịch vụ thực tế |
Trong đó, 7310 – Quảng cáo là ngành đặc biệt thường gặp với KOL, KOC và Creator. Theo nội dung ngành hiện hành, nhóm này bao gồm việc sáng tạo và thực hiện chiến dịch quảng cáo trên internet và các phương tiện truyền thông khác, cũng như một số hoạt động quảng bá và marketing nhằm thu hút khách hàng.
Ví dụ: Một Creator thường xuyên ký hợp đồng với nhãn hàng để quay video review sản phẩm và đăng lên TikTok, Facebook hoặc YouTube. Nếu bản chất hợp đồng là Creator cung cấp nội dung nhằm quảng bá sản phẩm cho thương hiệu, ngành 7310 – Quảng cáo là một trong những ngành cần ưu tiên xem xét. Nếu Creator đồng thời cung cấp riêng dịch vụ chụp ảnh sản phẩm, có thể đăng ký thêm 7420 – Hoạt động nhiếp ảnh; nếu nhận thiết kế banner, hình ảnh hoặc bộ nhận diện, có thể xem xét thêm 7410 – Hoạt động thiết kế chuyên dụng. Hoạt động thiết kế đồ họa thuộc nhóm 7410, trong khi chụp ảnh thương mại và quảng cáo thuộc nhóm 7420.
Một Freelancer cũng không nên đăng ký ngành nghề chỉ với tên chung là “Freelancer”. Ví dụ, một người vừa thiết kế logo vừa xây dựng website cho khách hàng có thể phải đăng ký ngành thiết kế và ngành công nghệ thông tin tương ứng với hai loại dịch vụ đang cung cấp.
Tương tự, nếu một KOL/KOC ngoài nhận booking còn tự nhập hàng hoặc xây dựng thương hiệu riêng để bán sản phẩm, cần đăng ký thêm ngành bán buôn hoặc bán lẻ phù hợp với loại hàng hóa thực tế. Khi đó, doanh thu từ quảng cáo và doanh thu từ bán hàng là hai nhóm hoạt động khác nhau và nên được rà soát ngành nghề riêng.
Tóm lại: Freelancer, KOL/KOC và Creator nên áp dụng nguyên tắc “kiếm tiền từ hoạt động nào thì đăng ký ngành nghề phù hợp với hoạt động đó”, thay vì cố tìm một mã ngành có tên “Freelancer”, “KOL”, “KOC” hay “Creator”. Với người có nhiều nguồn thu như booking quảng cáo, sản xuất nội dung, thiết kế và bán hàng, có thể đăng ký đồng thời nhiều ngành nghề phù hợp với mô hình thực tế.
8.Nếu chọn thiếu hoặc sai ngành nghề thì xử lý thế nào?
Nếu sau khi đăng ký kinh doanh mới phát hiện thiếu ngành nghề, chọn nhầm mã ngành hoặc hoạt động thực tế đã thay đổi, doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục bổ sung, điều chỉnh ngành nghề kinh doanh mà không phải thành lập lại doanh nghiệp.
Theo Luật Doanh nghiệp hiện hành, doanh nghiệp có quyền tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà pháp luật không cấm và chủ động điều chỉnh ngành nghề trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên, khi có thay đổi về ngành, nghề kinh doanh, doanh nghiệp phải thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định.
Có thể chia thành ba trường hợp thường gặp:
-
Trường hợp 1: Đăng ký thiếu ngành nghề
Ví dụ, khi thành lập công ty, một Creator chỉ đăng ký 7310 – Quảng cáo vì nguồn thu chủ yếu đến từ booking thương hiệu. Sau một thời gian, người này mở thêm shop bán sản phẩm riêng.
Lúc này, ngoài ngành quảng cáo, doanh nghiệp cần rà soát và bổ sung ngành bán buôn hoặc bán lẻ tương ứng với loại sản phẩm thực tế kinh doanh.
Doanh nghiệp không cần thành lập công ty mới mà chỉ cần thực hiện thủ tục thông báo bổ sung ngành nghề.
-
Trường hợp 2: Chọn sai hoặc chọn mã ngành không còn phù hợp
Ví dụ, một người bán quần áo online trước đây lựa chọn mã ngành theo cách phân loại cũ hoặc chọn một ngành quá rộng, trong khi hoạt động thực tế là bán lẻ hàng may mặc.
Doanh nghiệp nên rà soát lại theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành tại Quyết định 36/2025/QĐ-TTg và điều chỉnh sang ngành cấp bốn phù hợp với hoạt động thực tế. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 15/11/2025.
Theo Điều 7 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, được cập nhật bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 23/07/2026, khi thông báo thay đổi ngành nghề, doanh nghiệp lựa chọn ngành kinh tế cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam để kê khai.
-
Trường hợp 3: Ban đầu đăng ký đúng nhưng sau này phát sinh hoạt động mới
Đây là tình huống rất phổ biến với người kinh doanh online.
Ví dụ: Ban đầu công ty chỉ làm dịch vụ thiết kế website. Sau đó mở thêm khóa học, nhận chạy quảng cáo và bán phần mềm.
Khi hoạt động kinh doanh mở rộng, doanh nghiệp nên rà soát từng nguồn doanh thu để xác định ngành nghề đã đăng ký có còn bao phủ đầy đủ hoạt động thực tế hay không. Nếu thiếu, cần bổ sung ngành phù hợp.
8.1 Thủ tục bổ sung hoặc điều chỉnh ngành nghề có phức tạp không?
Đối với doanh nghiệp, thủ tục về cơ bản gồm:
-
Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp;
-
Nghị quyết hoặc quyết định về việc thay đổi ngành nghề tùy loại hình doanh nghiệp;
-
Gửi hồ sơ đến Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính.
Ví dụ, đối với công ty TNHH một thành viên, hồ sơ gồm Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp và nghị quyết hoặc quyết định của chủ sở hữu công ty về việc thay đổi ngành nghề. Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp hiện hướng dẫn sử dụng Mẫu số 12 – Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 68/2025/TT-BTC.
Theo Điều 49 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh xem xét tính hợp lệ và cập nhật thông tin ngành nghề vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp có nhu cầu, cơ quan đăng ký kinh doanh có thể cấp giấy xác nhận về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.
Đối với hộ kinh doanh, khi thay đổi ngành nghề, chủ hộ phải đăng ký thay đổi với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Điều 100 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định thời hạn thực hiện là 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.
8.2 Có nên để đến khi cần xuất hóa đơn mới bổ sung ngành nghề?
Không nên.
Đối với doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp quy định việc thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp phải được thực hiện trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.
Đặc biệt, từ ngày 21/07/2026, Nghị định 288/2026/NĐ-CP đã sửa đổi quy định xử phạt trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp. Việc thông báo thay đổi quá thời hạn có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền tùy số ngày chậm; hành vi không thực hiện thông báo thay đổi có thể bị phạt và buộc thực hiện thủ tục cập nhật.
Do đó, khi phát hiện ngành nghề đăng ký chưa phù hợp, cách xử lý an toàn là:
Rà soát hoạt động thực tế → xác định ngành cấp bốn phù hợp → bổ sung hoặc điều chỉnh ngay thông tin đăng ký kinh doanh.
Ví dụ: Một KOC thành lập công ty ban đầu chỉ đăng ký ngành quảng cáo. Sau sáu tháng, người này vừa nhận booking, vừa bán mỹ phẩm mang thương hiệu riêng và phân phối mỹ phẩm cho các đại lý. Khi đó nên rà soát ít nhất ba nhóm hoạt động: quảng cáo – bán lẻ mỹ phẩm – bán buôn mỹ phẩm, thay vì tiếp tục sử dụng duy nhất ngành quảng cáo.
Tóm lại: Chọn thiếu hoặc chưa chính xác ngành nghề có thể điều chỉnh được. Điều quan trọng là doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh nên cập nhật kịp thời khi hoạt động thực tế thay đổi, đồng thời kiểm tra thêm điều kiện kinh doanh nếu ngành mới thuộc nhóm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
9.Checklist chọn ngành nghề kinh doanh trước khi mở công ty
Trước khi nộp hồ sơ thành lập công ty, người thành lập nên kiểm tra nhanh theo checklist sau:
| Câu hỏi cần kiểm tra |
Đã rõ chưa? |
| Công ty sẽ bán hàng hóa hay cung cấp dịch vụ? | ☐ |
| Doanh thu chính đến từ hoạt động nào? | ☐ |
| Có bán online qua website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội không? | ☐ |
| Có bán buôn, bán lẻ hay cả hai? | ☐ |
| Sản phẩm/dịch vụ có thuộc ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không? | ☐ |
| Đã tra mã ngành cấp bốn theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg chưa? | ☐ |
| Có cần ghi chi tiết ngành nghề dưới mã ngành cấp bốn không? | ☐ |
| Có ngành nghề nào dự kiến triển khai trong 6–12 tháng tới không? | ☐ |
| Ngành nghề đăng ký có phù hợp với hợp đồng, hóa đơn, website và mô hình kinh doanh không? | ☐ |
| Nếu là KOL/KOC, freelancer, creator: đã chọn theo dịch vụ thật sự cung cấp chưa? | ☐ |
Gợi ý cách chọn nhanh theo từng nhóm
| Bạn là ai? |
Cách chọn ngành nghề nên ưu tiên |
| Người bán online | Chọn theo nhóm sản phẩm + phương thức bán online |
| Freelancer thiết kế, marketing | Chọn theo dịch vụ thật sự cung cấp cho khách hàng |
| KOL/KOC, creator | Chọn theo nguồn thu: quảng cáo, sản xuất nội dung, tư vấn, bán hàng hoặc đào tạo |
| Chủ shop có thương hiệu riêng | Chọn cả bán lẻ, bán buôn nếu có phân phối; kiểm tra sản phẩm có điều kiện |
| Người làm SaaS, phần mềm, website | Chọn nhóm lập trình, tư vấn công nghệ, xử lý dữ liệu hoặc cổng thông tin tùy mô hình |
| Người mở công ty dịch vụ | Chọn theo đầu ra cung cấp cho khách hàng và hợp đồng dự kiến ký |
10.Ví dụ chọn ngành nghề kinh doanh theo từng trường hợp
Ví dụ 1: Người bán quần áo online
Chị Mai bán quần áo qua TikTok Shop, Shopee và website riêng. Hoạt động chính của chị là bán lẻ hàng may mặc qua kênh online. Khi mở công ty, chị nên chọn ngành theo nhóm sản phẩm là hàng may mặc và phương thức bán là online. Nếu sau này chị nhập hàng số lượng lớn để bán lại cho đại lý, có thể cần xem thêm nhóm bán buôn phù hợp.
Ví dụ 2: Freelancer thiết kế website
Anh Nam nhận thiết kế website, landing page và bảo trì website cho doanh nghiệp. Hoạt động chính của anh không phải “bán hàng online”, mà là cung cấp dịch vụ công nghệ. Vì vậy, anh nên xem xét nhóm ngành liên quan đến lập trình máy vi tính, tư vấn máy vi tính, quản trị hệ thống hoặc xử lý dữ liệu tùy phạm vi dịch vụ thực tế.
Ví dụ 3: KOL/KOC nhận booking quảng cáo
Một KOC nhận booking review sản phẩm từ nhãn hàng, quay video, đăng nội dung lên TikTok và báo cáo hiệu quả chiến dịch. Trường hợp này, ngành nghề nên xoay quanh quảng cáo, truyền thông, sản xuất nội dung hoặc dịch vụ liên quan đến marketing. Nếu KOC chỉ ghi ngành bán lẻ trong khi doanh thu chính đến từ booking quảng cáo thì chưa phản ánh đúng hoạt động thực tế.
Ví dụ 4: Creator bán khóa học online
Một creator bán khóa học về kỹ năng làm nội dung. Nếu chỉ bán file tài liệu hoặc khóa học ghi sẵn, cần xem bản chất hoạt động là cung cấp nội dung số, đào tạo, tư vấn hay nền tảng học trực tuyến. Nếu tổ chức lớp học, cấp chứng nhận, đào tạo theo chương trình nhất định, cần kiểm tra thêm điều kiện chuyên ngành về giáo dục, đào tạo.
Ví dụ 5: Shop mỹ phẩm tự xây thương hiệu
Một shop mỹ phẩm vừa bán online, vừa thuê gia công sản phẩm mang thương hiệu riêng. Trường hợp này không chỉ là bán lẻ. Doanh nghiệp cần xem xét ngành bán lẻ mỹ phẩm, bán buôn nếu phân phối cho đại lý, và kiểm tra thêm các yêu cầu liên quan đến công bố mỹ phẩm, nhãn hàng hóa, nguồn gốc sản phẩm, hóa đơn và chứng từ.
Kết luận
Ngành nghề kinh doanh là thông tin quan trọng khi thành lập công ty. Chọn đúng ngành nghề giúp doanh nghiệp phản ánh đúng hoạt động thực tế, hạn chế phải bổ sung nhiều lần, dễ làm việc với đối tác và tránh rủi ro khi kinh doanh ngành nghề có điều kiện.
Từ ngày 15/11/2025, khi tra cứu Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, cần cập nhật theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, không nên dùng Quyết định 27/2018/QĐ-TTg như văn bản hiện hành. Khi ghi ngành nghề trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, cần đối chiếu thêm Nghị định 168/2025/NĐ-CP và các nội dung đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP.
Với người bán online, freelancer, KOL/KOC, creator hoặc người mới mở công ty, cách an toàn là chọn ngành nghề theo hoạt động thực tế, đối chiếu mã ngành cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành, ghi chi tiết khi cần và kiểm tra thêm điều kiện chuyên ngành trước khi triển khai kinh doanh.
Điểm cần nhớ
Ngành nghề kinh doanh là gì? Hướng dẫn cách chọn ngành nghề kinh doanh, tra cứu mã ngành theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, ví dụ cho người bán online, freelancer, KOL/KOC, creator khi thành lập công ty.
